Trang chủ Hoạt động Đoàn thể Đảng
 

Hồ Chí Minh - nhà báo cách mạng lỗi lạc

I. Nhiều người khi đọc báo chí giai đoạn này cứ bảo, sao phóng viên không học cách viết của Bác Hồ, dễ hiểu, dễ gần và tập trung ngay vào mục đích "Vì ai mà mình viết? Mục đích viết là gì?". Vấn đề là, không phải nhà báo nào cũng biết về những điều này, dù ngay từ trong trường Đại học, các nhà báo tương lai đã được biết đến nhà báo Hồ Chí Minh - nhà báo cách mạng lỗi lạc của Việt Nam.

 Tại sao trong bối cảnh thông tin hiện nay, viết báo theo cách mộc mạc của Bác Hồ lại vô cùng cần thiết? Lý do có lẽ vì mục đích tuyên truyền của báo chí đang không phát huy được sức mạnh tối ưu. Báo chí hiện tại đang chạy đua theo những thông tin mang tính giật gân, câu khách. Mở trang báo hàng ngày, nhiều người phải cất lời than về thông tin tệ nạn xã hội được đưa nhiều. Nhiều người, trong đó có cả nhà quản lý đổ thừa cho báo điện tử đã khai thác tối đa những tin tức kiểu này. Nhưng, việc đổ tội... "ác" này cho các tờ báo mạng là hơi quá.

Ảnh minh họa

Hồ Chí Minh là nhà báo đầu tiên đạt đến vị trí lãnh tụ tối cao của một dân tộc.


Bởi, rõ ràng, tiêu chí đầu tiên của các tờ báo mạng là ngắn gọn, xúc tích, chính xác, kịp thời. Yếu tố "câu khách" thì không phải chỉ có báo điện tử mới sử dụng mà các tờ báo giấy cũng nhan nhản những thông tin kiểu này.

Nhưng, phải thú nhận rằng, hiện nay báo chí đang "bôi" hơi dài với những sự kiện có tính vấn đề. Đọc lại những tác phẩm báo chí của Hồ Chí Minh, ta thấy Người đã sử dụng một cách điêu luyện đặc trưng nghệ thuật ngôn từ trong tác phẩm của mình.

Cũng nhờ đọc lại gần 2000 bài báo của Người mới thấy những ý kiến phê bình lỗi sử dụng ngôn từ của nhiều nhà báo của Bác là hoàn toàn chính xác.

Có một dạo, Bác Hồ đã chỉ ra một số lỗi của các nhà báo đó là: Lỗi dài dòng, rỗng tuếch: “Viết dài mà rỗng, thì không tốt. Viết ngắn mà rỗng cũng không hay. Chúng ta phải chống tất cả những thói rỗng tuếch. Nhưng trước hết phải chống thói đã rỗng lại dài”.

- Lỗi “cầu kỳ”: “Trên các báo, sách, bức tường, thường có những bức vẽ, những khẩu hiệu, nhiều người xem không ra, đọc không được. Họ cho thế là “mỹ thuật”. Kỳ thực, họ viết, họ vẽ để họ xem thôi.

- Lỗi khô khan, lúng túng: “Nói đi, nói lại cũng chẳng qua kéo ra những chữ “tích cực, tiêu cực, khách quan, chủ quan”. Thậm chí những danh từ đó dùng cũng không đúng. Chỉ làm cho quần chúng chán và ngủ gật”.

- Lỗi cẩu thả: “Một thí dụ rất rõ ràng: Mỗi ngày, chúng ta ai cũng rửa mặt. Rửa mặt rồi thì chải đầu. Nhiều người chải đầu rồi còn soi gương xem đã sạch, đã mượt chưa. Nếu viết bài và diễn thuyết cũng cẩn thận như thế thì chắc không đến nỗi có nhiều khuyết điểm.

II. Có lẽ đến thời điểm này, Hồ Chí Minh là nhà báo đầu tiên và duy nhất thành danh ở vai trò phóng viên và đạt đến vị trí lãnh tụ tối cao của một dân tộc, người sáng lập ra một chính đảng, một nhà nước dân chủ cộng hòa đầu tiên ở vùng Đông Nam Á; đồng thời là nhà báo duy nhất được LHQ tôn vinh là Danh nhân văn hóa của thế giới

Hồ Chí Minh còn là nhà báo "kỳ lạ" nhất của hành tinh này: "Khởi nghiệp" bằng tiếng Pháp, tiếp tục bằng tiếng Anh, tiếng Nga, tiếng Trung Quốc; rồi sau đó mới viết bằng ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Việt! Sau cùng, cũng rất cần nhắc đến một sự đặc biệt nữa của nhà báo Nguyễn Ái Quốc: Người vừa là chủ nhiệm của tờ báo "Người Cùng Khổ" (Le Paria) đồng thời là chủ bút, hoạ sĩ biếm họa, thợ rửa ảnh, thủ quỹ, phát hành, bán báo...

Ảnh minh họa

Bác Hồ xuất hiện đồng thời hai tư cách với thế giới: nhà báo và nhà yêu nước vĩ đại


Với nhà báo Hồ Chí Minh, ngòi bút luôn là một “phương tiện để phò chính, trừ tà”, Bác căn dặn: Báo chí của ta thì cần phải phục vụ nhân dân lao động, phục vụ chủ nghĩa xã hội, phục vụ cho đấu tranh thực hiện thống nhất đất nước và cho hòa bình thế giới”. Qua đó Bác Hồ cũng đã chỉ rõ quan điểm đạo đức, lập trường của người làm báo là phải viết phải nói những gì có lợi cho nước, cho dân.

Trong thư căn dặn những người sắp trở thành nhà báo do Báo Cứu Quốc tổ chức năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu ra những khuyết điểm của báo chí của ta như: Tuyên truyền không kịp thời, chính trị suông quá nhiều, không biết giữ bí mật, đôi khi đăng tin vịt, tờ báo không vui... Đã trải qua hơn nửa thế kỷ mà những điều Người nói như vừa mới diễn ra sáng nay! Vẫn còn không ít tờ báo “chính trị suông” quá nhiều, hay không biết cách để giữ bí mật quốc gia, hoặc thổi phồng thái quá những thông tin giật gân gây sự chú ý của bạn đọc.

III. Với Hồ Chí Minh, mục tiêu, động lực để viết báo là rất rõ ràng. Tại Trường Chỉnh Đảng Trung ương ngày 17/8/1952, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn, trước khi viết phải tự hỏi: "Vì ai mà mình viết? Mục đích viết là gì?".

Tại Đại hội II của Hội Nhà báo Việt Nam ngày 16/4/1959, Hồ Chí Minh khẳng định, Người viết báo là để "chống thực dân đế quốc, chống phong kiến địa chủ, tuyên truyền độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội". Mục tiêu rõ ràng, động cơ sáng trong và ngọt lành như nắng ban mai; đó là điều đầu tiên làm nên nhân cách và sự thành công của một nhà báo vĩ đại. Với nguyên tắc "viết cho ai", nên ngôn ngữ báo chí của Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã đạt đến trình độ của một lăng kính đa chiều, luôn hấp dẫn và mới mẻ.

Ở Pháp, viết cho thực dân đế quốc đọc, Nguyễn Ái Quốc chơi chữ rất tài tình. Chẳng hạn, sống ở Paris, Người đặt tên tờ báo là Le Paria - có nghĩa là "dưới đáy, người khổ sở tận cùng trong xã hội". Thời kỳ sống và hoạt động ở căn cứ địa Việt Bắc, những bài báo của Người chủ yếu viết cho đồng bào miền núi đọc, nên ngôn từ lại trở nên mộc mạc, dễ hiểu. Chúng ta rất dễ nhận thấy một điểm đáng chú ý: Viết cho thanh niên, Hồ Chí Minh dùng ngôn ngữ của lớp trẻ; viết cho thiếu nhi là cách dẫn dụ mộc mạc của ngôn từ giản dị, viết cho nông dân là ngôn ngữ của chân quê...

IV. Với giới báo chí, một năm có một tháng được trông chờ nhất. Đó là tháng 6. Thời điểm tháng 6, ngày được mong đợi nhất là ngày 21. Cũng chỉ trong những ngày tháng 6 hàng năm cánh báo chí mới có nhiều thời gian để nhìn lại về công việc chuyên môn của mình. Đây cũng gần như là thời gian duy nhất trong năm báo chí được phép tự tung hô cho chính bản thân mình bằng những giải thưởng của Hội, giải thưởng Quốc gia... Sự cống hiến của các nhà báo cho cộng đồng, cuộc sống cũng chỉ có dịp này là được đem ra khoe. Nhưng, tất thảy công việc mà các nhà báo bây giờ đang làm, cũng chưa đạt được cái tầm mà Hồ Chí Minh- nhà báo lỗi lạc của dân tộc Việt đạt được trong 50 năm làm báo của Người.

(Theo: VnMedia )
In      Trở về
 
Các Đảng đã đưa
   EVNSPC: Đảng bộ bộ phận Cơ quan chú trọng phát triển đảng, góp phần xây dựng đơn vị vững mạnh (00:21 - 08/06/2011)
   Đạo đức Hồ Chí Minh- một kiểu mẫu về sự nhất quán giữa tư tưởng và hành động (01:16 - 19/05/2011)

Đầu trang